Ý nghĩa của xét nghiệm AFP là gì trong chẩn đoán ung thư gan?

Xét nghiệm Afp là gì? Xét nghiệm AFP là xét nghiệm sinh hóa máu được sử dụng rộng rãi để chẩn đoán ung thư gan. Những năm gần đây, ung thư gan ngày càng trở nên phổ biến và được xếp vào một trong những bệnh ung thư hay gặp nhất trên thế giới với tỷ lệ tử vong cao. Bệnh hình thành do nhiều nguyên nhân như các loại virus viêm gan, uống nhiều rượu, nhiễm độc Aflatoxin,…

Xét nghiệm Afp là gì?
Xét nghiệm Afp là gì?

Ung thư gan có thể được điều trị hiệu quả ở giai đoạn sớm nhưng đáng lo ngại là triệu chứng của bệnh khá mờ nhạt, nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng. Chính vì vậy, những người thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao bị ung thư gan cần tiến hành tầm soát định kỳ. Và như đã nói ở trên, xét nghiệm AFP là một trong những xét nghiệm có vai trò quan trọng trong chẩn đoán ung thư gan.  

>> Xem thêm: Kiểm tra phát hiện bệnh ung thư gan

>> Xem thêm: Các xét nghiệm chẩn đoán bệnh ung thư gan

AFP LÀ GÌ?

AFP (viết tắt của Alpha-fetoprotein) là protein được sản xuất chủ yếu ở gan của thai nhi và các phần khác của phôi thai phát triển, hình thành trong túi noãn hoàng và gan của bào thai. Phụ nữ mang thai thường có nồng độ AFP cao và sẽ giảm dần sau khi sinh con. Trẻ sơ sinh cũng có nồng độ AFP cao nhưng sẽ nhanh chóng giảm xuống trong năm đầu tiên và có giá trị bằng với người trưởng thành.

Trẻ em khỏe mạnh và người lớn không mang thai có nồng độ AFP rất thấp, dưới 25 UI/ml. Do đó, Sự gia tăng nồng độ AFP cảnh báo một hiện tượng bất thường trong cơ thể. Cụ thể, AFP tăng cao ở một số loại ung thư như ung thư gan nguyên phát, ung thư tinh hoàn, ung thư buồng trứng, ung thư phổi, ung thư đại trực tràng, ung thư vú,… Khi nồng độ AFP tăng cao, khả năng có ung thư càng lớn. Ngoài ra, AFP cũng tăng trong một số bệnh lý không ung thư như viêm gan cấp và mãn tính, xơ gan,…

CHỈ ĐỊNH XÉT NGHIỆM AFP

Xét nghiệm AFP thường được chỉ định ở đối tượng có dấu hiệu mắc bệnh ung thư gan và các loại ung thư kể trên. Trong những trường hợp này AFP được sử dụng như một dấu ấn ung thư quan trọng trợ giúp cho phát hiện và chẩn đoán ung thư gan, ung thư tế bào mầm. Ngoài ra, xét nghiệm này cũng dùng để theo dõi điều trị các bệnh nhân đang điều trị ung thư.

AFP là gì?
Xét nghiệm AFP thường được chỉ định ở đối tượng có dấu hiệu mắc bệnh ung thư gan

Xét nghiệm AFP cũng được chỉ định để theo dõi các bệnh gan mãn tính như xơ gan, viêm gan B, C mãn tính nhằm phát hiện sớm ung thư gan. Cụ thể, trường hợp người mắc bệnh gan mãn tính đột nhiên có AFP tăng cao thì nhiều khả năng đã tiến triển thành ung thư. Do đó, nhóm đối tượng có tiền sử mắc bệnh gan mãn tính được khuyến cáo nên làm xét nghiệm AFP ít nhất 6 tháng/lần.

Xét nghiệm AFP được chỉ định trong xét nghiệm sàng lọc trước sinh nằm phát hiện sớm dị tật bẩm sinh của thai nhi: hội chứng Down, Edward, dị tật ống thần kinh,…

XÉT NGHIỆM AFP CHẨN ĐOÁN UNG THƯ GAN

Ý nghĩa của chỉ số AFP là gì? Như đã nói ở trên, người khỏe mạnh có nồng độ AFP dưới 25 UI/ml. Đối với bệnh nhân ung thư gan, có đến 80% người bệnh có nồng độ AFP trên 25 UI/ml. Trong đó, khoảng 60% có nồng độ AFP trên 100 UI/ml và khoảng 50% có nồng độ AFP trên 300 UI/ml. Trường hợp có nồng độ AFP > 300 UI/ml và siêu âm có khối giảm âm thì có thể khẳng định là bệnh nhân có ung thư gan.

Ý nghĩa của chỉ số AFP là gì?
Ý nghĩa của chỉ số AFP là gì?

Lưu ý rằng, AFP tăng không đồng nghĩa là bệnh nhân chắc chắn bị ung thư gan vì ngoài ung thư gan, AFP còn tăng lên khi bệnh nhân bị viêm gan cấp, viêm gan mạn, xơ gan, có thai… Ngược lại chỉ số AFP bình thường cũng không loại trừ khả năng bị ung thư gan vì có tới 20-30% bệnh nhân ung thư gan nguyên phát nhưng nồng độ AFP vẫn không cao, đó là chưa kể các trường hợp ung thư gan thứ phát. Việc chữa trị bệnh này có thể dựa vào một số loại cây. Vậy loại cây chữa ung thư gan nào tốt hiện nay

Chỉ số AFP cũng giúp theo dõi quá trình điều trị ung thư. Khi bệnh nhân có đáp ứng điều trị, mức AFP thường trở lại bình thường hoặc gần mức bình thường. Trường hợp sau khi điều trị ung thư nồng độ AFP giảm không đáng kể, điều này cho thấy một số tế bào khối u có thể vẫn hiện diện. Ngược lại mức độ AFP tăng trở lại cho thấy ung thư tái phát hay di căn. Nếu trong suốt thời gian điều trị, nồng độ AFP không tăng lên, xét nghiệm AFP sẽ không còn được chỉ định thường xuyên. Có thể thấy, chỉ số AFP đóng vai trò rất hữu ích trong việc theo dõi hiệu quả điều trị hoặc theo dõi tái phát ung thư.

Giá trị của xét nghiệm AFP mang tính định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị. Nói cách khác, chỉ số AFP không chẩn đoán xác định mà là chỉ số tham khảo. Để có thể chẩn đoán ung thư gan chính xác, bác sỹ chuyên khoa cần kết hợp thông tin từ các cuộc kiểm tra thăm khám lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh (siêu âm, chụp CT,…) và tiền sử mắc bệnh.

AFP là gì
Chẩn đoán hình ảnh giúp chẩn đoán ung thư gan thêm chính xác

Mặc dù xét nghiệm AFP có thể cung cấp những thông tin hữu ích nhưng không thực sự cụ thể bởi AFP có thể tăng tạm thời trong các trường hợp gan bị tổn thương và tái tạo. Vì vậy, xét nghiệm AFP có thể cung cấp một trị số dương tính giả. Ngoài ra, không phải tất cả bệnh ung thư đều có chỉ số AFP cao. Bởi vậy, xét nghiệm AFP không được sử dụng để sàng lọc bệnh ung thư rộng rãi trong cộng đồng.

LƯU Ý KHI XÉT NGHIỆM AFP

Xét nghiệm AFP được thực hiện nhanh chóng và thời gian trả kết quả cũng rất nhanh, khoảng 40 phút. Tại các nước có nền y học phát triển như Nhật Bản, xét nghiệm chẩn đoán ung thư gan bằng kỹ thuật BIOCHIP có thể chẩn đoán nhanh ung thư gan trong vòng 10 phút.

Không có chú ý gì đặc biệt đối với xét nghiệm AFP, không cần nhịn đói trước khi làm xét nghiệm tuy nhiên trước khi được lấy máu xét nghiệm không nên ăn những thức ăn có nhiều đạm, sữa, trứng, uống bia rượu…

>> Xem thêm: Tất cả các khối u ở gan đều là ung thư gan?

>> Xem thêm: Những điều cần biết về căn bệnh ung thư gan

Mong rằng, với những thông tin trên đây, độc giả đã có được lời giải đáp cụ thể cho câu hỏi xét nghiệm AFP là gì. Hiện nay, bên cạnh AFP, người ta đã tìm ra các chỉ dấu ung thư gan khác. Tuy nhiên, chúng chỉ mới đang được nghiên cứu, chưa được áp dụng trong thực tế. Trong tương lai không xa, các xét nghiệm máu với các chỉ dấu này sẽ được sử dụng kết hợp với AFP, rất hữu ích và tăng tính chuẩn xác trong công tác chẩn đoán sớm ung thư gan, kịp thời định hướng điều trị. Xem thêm phương pháp chữa trị bệnh ung thư gan [Tại đây]

Bài viết liên quan

  • Điều trị ung thư gan bằng phẫu thuật cần chú ý những gì?Điều trị ung thư gan bằng phẫu thuật cần chú ý những gì? Hiện nay, phương pháp điều trị ung thư gan bằng phẫu thuật khá hiệu quả đối với những bệnh nhân được phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu, tuy nhiên không phải ai cũng là có thể được điều trị […]
  • Một số dấu hiệu ung thư ganMột số dấu hiệu ung thư gan Dấu hiệu ung thư gan là gì? Làm sao để nhận biết bệnh ung thư gan? Ung thư gan gồm hai loại, nguyên phát (ung thư phát sinh từ gan, chiếm khoảng 90% trường hợp) và thứ phát (di căn từ nơi […]
  • Các loại ung thư ganCác loại ung thư gan Gan được hình thành bởi một số loại tế bào khác nhau, vì thế trong gan có thể xuất hiện những khối u:  - U lành (không có tế bào ung thư). - U ác (có tế bào gây ung thư). - Nó có thể là […]
  • Thời điểm phát bệnh ung thư quy định tuổi thọ bệnh nhânThời điểm phát bệnh ung thư quy định tuổi thọ bệnh nhân Ung thư gan xuất hiện hầu như là do biến chứng của bệnh về gan khác, ung thư gan là một bệnh có tiên lượng xấu nên người bệnh cần được điều trị các bệnh lý về gan khác để bệnh được phát […]
  • Các xét nghiệm chẩn đoán bệnh ung thư ganCác xét nghiệm chẩn đoán bệnh ung thư gan Xét nghiệm chẩn đoán bệnh ung thư gan giúp phát hiện bệnh ung thư gan sớm, phát hiện diễn biến bệnh ung thư gan nhằm có biện pháp kiểm soát sớm. Ung thư tế bào gan nguyên phát (HCC) bắt […]
  • Một số dấu hiệu ung thư gan có thể gặpMột số dấu hiệu ung thư gan có thể gặp Dấu hiệu ung thư gan là gì? Ung thư gan là ung thư bắt đầu trong tế bào gan. Ung thư gan vẫn được coi là bệnh trầm trọng, diễn biến nhanh, khó chữa, tiên lượng rất xấu, người bệnh có thể […]

Tìm kiếm

Liên kết nổi bật

Phương pháp điều trị viêm gan C tốt nhất

Tìm hiểu về bệnh viêm gan b

Đối tác uy tín

Tìm hiểu toàn bộ về bệnh gan nhiễm mỡ